15 ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਰੁਕ ਜਾਵੇਗੀ ਜੰਗ…! ਕਿਹੜੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ‘ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋਏ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਹਮਾਸ

ਗਾਜ਼ਾ ਪੱਟੀ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਹਮਾਸ ਵਿਚਾਲੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਜੰਗ ਹੁਣ ਰੁਕ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਅਤੇ ਹਮਾਸ ਵਿਚਾਲੇ ਜੰਗਬੰਦੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਘੋਸ਼ਿਤ ਜੰਗਬੰਦੀ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਨਾਲ ਗਾਜ਼ਾ ਵਿੱਚ 15 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਜੰਗ ਸ਼ਾਇਦ ਹੁਣ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਇਸ ਡੀਲ ਤਹਿਤ ਇਜ਼ਰਾਇਲੀ ਬੰਧਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਰਿਹਾਅ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਕਤੂਬਰ 2024 ਵਿੱਚ ਹਮਾਸ ਨੇ ਬੰਧਕ ਬਣਾ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਗਾਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਛੁਪਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਹਮਾਸ ਕਿਹੜੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ‘ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋਏ ਹਨ? ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਕਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗਾ? ਹਮਾਸ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ ਬੰਧਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਰਿਹਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ? ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ…

ਜੰਗਬੰਦੀ ਕਦੋਂ ਹੋਵੇਗੀ?
ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਅਤੇ ਹਮਾਸ ਵਿਚਾਲੇ ਗਾਜ਼ਾ ‘ਚ ਜੰਗਬੰਦੀ ਸਮਝੌਤਾ ਐਤਵਾਰ 19 ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਕਤਰ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੋਹਾ ਵਿੱਚ ਕਈ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਗੱਲਬਾਤ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਬੁੱਧਵਾਰ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਦੇ ਦਫਤਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਸਮਝੌਤੇ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਕੀ ਹਨ?
ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਹਮਾਸ ਵਿਚਕਾਰ ਸਮਝੌਤੇ ਵਿੱਚ ਹਮਾਸ ਦੁਆਰਾ ਬੰਧਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪੜਾਅਵਾਰ ਰਿਹਾਈ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਫਲਸਤੀਨੀ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਅਤੇ ਗਾਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਬੇਘਰ ਹੋਏ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਲੋੜੀਂਦੀ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਵੀ ਗਾਜ਼ਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾਈ ਜਾਵੇਗੀ।

ਬੰਧਕਾਂ ਨੂੰ ਕਦੋਂ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਰਿਹਾਅ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ?
ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਹਮਾਸ ਵਿਚਾਲੇ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ ਕੁੱਲ 42 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਮਾਸ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੰਗਬੰਦੀ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਫੌਜ ਗਾਜ਼ਾ ਸਰਹੱਦ ਤੋਂ 700 ਮੀਟਰ ਪਿੱਛੇ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਵੇਗੀ। ਜੰਗਬੰਦੀ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਹਮਾਸ 5 ਔਰਤਾਂ ਸਮੇਤ 33 ਬੰਧਕਾਂ ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਬਦਲੇ ਵਿਚ 250 ਫਲਸਤੀਨੀ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕਰੇਗਾ। 15 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਹਮਾਸ ਬਾਕੀ ਬੰਧਕਾਂ ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਸਥਾਈ ਜੰਗਬੰਦੀ ਬਾਰੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨਗੀਆਂ।

ਬਾਈਡਨ ਅਤੇ ਟਰੰਪ ਵਿਚਕਾਰ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਰੇਸ
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਗਾਜ਼ਾ ‘ਚ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਲੈਣ ਲਈ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੋ ਬਾਈਡਨ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਚੁਣੇ ਗਏ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਵਿਚਾਲੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਯਤਨਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਨੇ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੂੰ ਫੋਨ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕੀਰ ਸਟਾਰਮਰ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਐਂਟੋਨੀਓ ਗੁਟੇਰੇਸ, ਸਾਬਕਾ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਰਾਕ ਓਬਾਮਾ ਸਮੇਤ ਕਈ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਹਮਾਸ ਵਿਚਾਲੇ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ…100 ਸਾਲਾਂ ‘ਚ ਕਿਵੇਂ ਰਿਹਾ ਰੁਪਏ ਦਾ ਸਫਰ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕਿੰਨਾ ਡਿੱਗਿਆ?

ਅਜੇ ਵੀ ਇੱਕ ਅੜਚਨ ਬਾਕੀ
ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਗਾਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਜੰਗਬੰਦੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਹਮਾਸ ਵਿਚਾਲੇ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਜੇ ਤੱਕ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦਾ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਜਾਂ ਰਸਮੀ ਐਲਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਨੂੰ ਇਸ ਜੰਗਬੰਦੀ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਖਰੜੇ ਨੂੰ ਇਜ਼ਰਾਇਲੀ ਕੈਬਨਿਟ ਤੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਲੈਣੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਦੇ ਕਈ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਡੀਲ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਹੁਣ ਤੱਕ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋਇਆ?
7 ਅਕਤੂਬਰ, 2023 ਨੂੰ, ਹਮਾਸ ਨੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਸਰਹੱਦ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਹਮਲਾ ਅਤੇ ਕਤਲੇਆਮ ਕੀਤਾ। ਹਮਾਸ ਦੇ ਇਸ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ 1200 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ 250 ਹੋਰ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀਆਂ ਨੂੰ ਹਮਾਸ ਨੇ ਬੰਧਕ ਬਣਾ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਾਜ਼ਾ ਲੈ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਗਾਜ਼ਾ ‘ਚ ਹਮਾਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਜਵਾਬੀ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ। ਗਾਜ਼ਾ-ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਫਲਸਤੀਨੀ ਸਿਹਤ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ 46,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਲਸਤੀਨੀ ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਗਾਜ਼ਾ ਦੀ ਅੰਦਾਜ਼ਨ 90 ਫੀਸਦੀ ਆਬਾਦੀ ਬੇਘਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਯੁੱਧ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿਚ ਦੋਹਾਂ ਪੱਖਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਹਫਤੇ ਦੀ ਜੰਗਬੰਦੀ ਹੋਈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਹਮਾਸ ਨੇ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਇਜ਼ਰਾਇਲੀ ਬੰਧਕਾਂ ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕੀਤਾ ਸੀ।