ਬੈਂਕ ਲਾਕਰ ‘ਚੋਂ ਚੋਰੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸਮਾਨ, ਕੀ ਬੈਂਕ ਤੁਹਾਡੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਕਰੇਗਾ ? ਪੜ੍ਹੋ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ

ਗਹਿਣੇ, ਕੀਮਤੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼, ਪੁਰਾਣਾ ਕੀਮਤੀ ਸਮਾਨ ਆਦਿ ਕਈ ਅਜਿਹੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ‘ਚ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਚੋਰੀ ਹੋਣ ਦਾ ਡਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ‘ਚ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੈਂਕ ਲਾਕਰਾਂ ‘ਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਬੈਂਕ ਆਪਣੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਖਰਚਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਲਾਕਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣਾ ਕੀਮਤੀ ਸਮਾਨ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਬੈਂਕ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛਦੇ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਲਾਕਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਰੱਖਦੇ ਹੋ ? ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਲਾਕਰ ‘ਚ ਰੱਖੇ ਸਮਾਨ ਦੀ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਉਦੋਂ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ ਸਮਾਨ ਬੈਂਕ ਦੇ ਲਾਕਰ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਵੇ? ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਕਰੋਗੇ? ਕੀ ਬੈਂਕ ਤੁਹਾਡੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਕਰੇਗਾ? ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਨਿਯਮ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਜੇ ਬੈਂਕ ਲਾਕਰ ਵਿੱਚੋਂ ਸਮਾਨ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?
ਬੈਂਕ ਲਾਕਰਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਪੂਰੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਰਬੀਆਈ ਨੇ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਬਣਾਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਬੈਂਕਾਂ ਦਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਆਡਿਟ ਵੀ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਚੈੱਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਈ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ‘ਚ ਲਾਕਰਾਂ ‘ਚ ਰੱਖੇ ਕੀਮਤੀ ਸਾਮਾਨ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਭੂਚਾਲ ਜਾਂ ਹੜ੍ਹ ਵਰਗੀਆਂ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫਤਾਂ ਕਾਰਨ ਬੈਂਕ ਦੇ ਲਾਕਰ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਬੈਂਕ ਦੀ ਕੋਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਲਾਕਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਸਮਾਨ ਚੋਰੀ, ਡਕੈਤੀ, ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਜਾਂ ਬੈਂਕ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਢਹਿ ਜਾਣ ਵਰਗੇ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਬੈਂਕ ਦੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਗਾਹਕ ਨੂੰ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਿੰਨਾ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ?
ਲਾਕਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਸੀਮਤ ਹੈ। ਇਹ ਬੈਂਕ ਲਾਕਰ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਕਿਰਾਏ ਦਾ 100 ਗੁਣਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਬੈਂਕ ਲਾਕਰ ਦਾ ਕਿਰਾਇਆ 2000 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਦੀ ਰਕਮ 2 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਹੋਵੇਗੀ, ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੀਮਤੀ ਸਾਮਾਨ ਲਾਕਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ…ਇੰਜੈਕਸ਼ਨ ਲਗਵਾਉਣ ਤੋਂ ਲਗਦਾ ਹੈ ਡਰ, ਹੁਣ ਰਹੋ ਟੈਨਸ਼ਨ ਫਰੀ, IIT ਬੰਬੇ ਨੇ ਬਣਾਈ ਸ਼ੌਕਵੇਵ ਸਰਿੰਜ

ਬੈਂਕ ਲਾਕਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ?
ਗਾਹਕ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਮੇਂ ਲਈ ਬੈਂਕ ਤੋਂ ਲਾਕਰ ਕਿਰਾਏ ‘ਤੇ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਆਰਬੀਆਈ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਗਾਹਕ ਗਹਿਣੇ ਜਾਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਸਟੋਰੇਜ ਲਈ ਹੀ ਲਾਕਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ। ਨਕਦੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਲਾਕਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰੋ। ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ, ਆਰਬੀਆਈ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸਮਝੌਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਲਾਕਰ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਇਜ਼ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹੀ ਰੱਖਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।

ਕਿਸ ਕੋਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਚਾਬੀ ?
ਸਿਰਫ਼ ਉਹੀ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਮ ‘ਤੇ ਲਾਕਰ ਹੈ, ਬੈਂਕ ਲਾਕਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਲਾਕਰ ਦੀ ਇੱਕ ਚਾਬੀ ਗਾਹਕ ਕੋਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦਕਿ ਦੂਜੀ ਚਾਬੀ ਬੈਂਕ ਮੈਨੇਜਰ ਕੋਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਚਾਬੀਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਲਾਕਰ ਨਹੀਂ ਖੁੱਲ੍ਹ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਲਾਕਰ ਦੀ ਚਾਬੀ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।