Mahakumbh 2025: ਹਠੀ ਸਾਧੂਆਂ ਦੀਆਂ ਅਨੋਖੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ – ਕੋਈ ਕੰਡਿਆਂ ‘ਤੇ ਸੌਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕੋਈ UPSC ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਕਰਦਾ ਹੈ Notes ਤਿਆਰ
ਹਠ ਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਹੈ ‘ਜ਼ਿੱਦੀ’। ਭਾਵ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮਨ ਦੇ ਦਖਲ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਯੋਗ ਦਾ ਅਭਿਆਸ। ਹਠ ਯੋਗ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਰਾਜਯੋਗ ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਾਰੇ ਯੋਗ ਆਸਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਹਠ ਯੋਗ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਯੋਗਾ, ਆਸਣ ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਹਠ ਯੋਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ। ਹਠ ਯੋਗ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਕਿਤਾਬ, ‘ਹਠ ਯੋਗਾ ਪ੍ਰਦੀਪਿਕਾ’ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅੱਖਰ ‘ਹ’ ਸੂਰਯ ਸਵਰ ਜਾਂ ਸੱਜੇ ਸਵਰ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ‘ਠ’ ਅੱਖਰ ਚੰਦਰ ਸਵਰ ਜਾਂ ਖੱਬੇ ਸਵਰ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਹਠ ਯੋਗ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਚੰਦਰ ਸਵਰਾਂ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਸਵਰ ਨੂੰ ਪੁਰਸ਼ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਅਤੇ ਚੰਦਰ ਸਵਰ ਨੂੰ ਔਰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਹਠ ਯੋਗ ਕੇਵਲ ਸਾਧੂਆਂ ਅਤੇ ਸੰਤਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਸੀ। ਆਮ ਲੋਕ ਇਸ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਕੁਝ ਕੁਲੀਨ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਠ ਯੋਗ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹਠ ਯੋਗ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵਧਣ ਲੱਗੀ।18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਕਈ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰਾਂ ਨੇ ਹਠ ਯੋਗ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਠ ਯੋਗ ਪ੍ਰਤੀ ਰੁਚੀ ਵਧਣ ਲੱਗੀ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹਠ ਯੋਗ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਭਾਰਤ ਆਏ। ਸਾਧੂਆਂ-ਸੰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਝੌਂਪੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹੇ। ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਵਾਪਸ ਜਾ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਠ ਯੋਗ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਯੋਗ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ।
ਹਠ ਯੋਗ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਾਬਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ…

32 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਇਸ਼ਨਾਨ
ਇਹ ਬਾਬਾ ਗੰਗਾਪੁਰੀ ਮਹਾਰਾਜ ਹੈ। ਉਮਰ 57 ਸਾਲ ਅਤੇ ਕੱਦ ਸਿਰਫ਼ 3 ਫੁੱਟ 8 ਇੰਚ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੱਦ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਿਲੀਪੁਟ ਬਾਬਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਬਾਬੇ ਨੇ 32 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਠ ਯੋਗ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜਾਵਾਂ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਨੱਕ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮੁੰਦਰੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ ਵਿੱਚ ਸਿਮਰਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਗੰਗਾਪੁਰੀ ਅਸਾਮ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜੂਨਾ ਅਖਾੜੇ ਦਾ ਸਾਧੂ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਹ ਅਖਾੜੇ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਝੌਂਪੜੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀਆਂ 7 ਔਲਾਦਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਗੰਗਾਪੁਰੀ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸਹੇਲੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ । ਗੰਗਾਪੁਰੀ ਆਖਦਾ ਹੈ- ‘ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇੱਛਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਮੈਂ ਸ਼ਿਪਰਾ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾਂਗਾ ਅਤੇ ਕਾਮਾਖਿਆ ਚਲਾ ਜਾਵਾਂਗਾ।

9 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਹੱਥ ਖੜ੍ਹੇ ਰੱਖੇ ਹਨ
ਹਠਯੋਗੀ ਨਾਗਾ ਸੰਨਿਆਸੀ ਮਹਾਕਾਲ ਗਿਰੀ ਨੇ ਪਿਛਲੇ 9 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਖੱਬਾ ਹੱਥ ਉੱਚਾ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਦੇ ਨਹੁੰ ਕਈ ਇੰਚ ਲੰਬੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਉਸ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਬਣਾ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਹਠ ਯੋਗ ਨੂੰ ਉਰਧਬਾਹੂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗਿਰੀ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਇਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਝੌਂਪੜੀ ਦੇ ਬਾਹਰ ਰੇਤ ਦਾ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਰੋਟੀ ਵੀ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ- ‘ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਹਿਣ ਦੀ ਆਦਤ ਪੈ ਗਈ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਖਰੀ ਸਾਹ ਤੱਕ ਇਸੇ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਰਹਾਂਗਾ।
ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਦਰਦ ਕਿਉਂ ਦੇ ਰਹੇ ਹੋ? ਇਸ ਸਵਾਲ ਦੇ ਜਵਾਬ ‘ਤੇ ਮਹਾਕਾਲ ਗਿਰੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ-‘ਕੋਈ ਤਪੱਸਿਆ ਐਵੇਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਹਰ ਤਪੱਸਿਆ ਪਿੱਛੇ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਮਕਸਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਸੰਕਲਪ ਹੈ ਕਿ ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗਊ ਹੱਤਿਆ ਬੰਦ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਮਹਾਕਾਲ ਗਿਰੀ 8 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸੰਤ ਬਣ ਗਏ ਸਨ। 2001 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ ਵਿੱਚ ਨਾਗਾ ਸਾਧੂ ਦੀ ਦੀਖਿਆ ਲਈ। ਉਸਨੇ ਨਰਮਦਾ ਦੀ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਮਹਾਕਾਲ ਗਿਰੀ ਵਾਂਗ ਜੂਨਾ ਅਖਾੜੇ ਦੇ ਮਹੰਤ ਰਾਧੇਪੁਰੀ ਨੇ ਵੀ 14 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਕ ਹੱਥ ਉੱਚਾ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਧੇਪੁਰੀ ਨੇ ਵੀ 12 ਸਾਲ ਤਕ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਹਠ ਯੋਗ ਵੀ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ 2011 ਤੋਂ ਅਜਿਹਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਬਾਬੇ ਦਾ ਹੱਥ ਬਿਲਕੁਲ ਸੁੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਹੁੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੱਟਦੇ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੇ ਨਹੁੰ ਇੱਕ ਫੁੱਟ ਤੱਕ ਲੰਬੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਉਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹਠ ਯੋਗ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਇੰਦਰੀਆਂ ‘ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਇਆ ਹੈ।

35 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਕੰਡਿਆਂ ‘ਤੇ ਸੌਂ ਰਿਹਾ ਇਹ ਸਾਧੂ
ਰਮੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਕੰਟੇ ਵਾਲੇ ਬਾਬਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਬਾਬਾ ਆਪਣਾ ਸੀਸ ਕੰਡੇ ‘ਤੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕੰਡਿਆਂ ‘ਤੇ ਹੀ ਸੌਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੰਡੇ ਹੀ ਬਿਸਤਰਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਿਛਲੇ 35 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਾਧਨਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਦਤ ਪੈ ਗਈ ਹੈ। ਬਾਬਾ ਦਾ ਜਨਮ ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। 1990 ਵਿੱਚ ਅਯੁੱਧਿਆ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਮੰਦਰ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਅੰਦੋਲਨ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕਾਰ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ 17 ਸਾਲ ਸੀ। ਉਹ ਕਾਰ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਸੇਵਕ ਵਜੋਂ ਅਯੁੱਧਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ- ‘ਪੁਲਿਸ ਰਾਮ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਲਾਠੀਆਂ ਨਾਲ ਕੁੱਟ ਰਹੀ ਸੀ । ਇਸ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਸੰਕਲਪ ਲਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਰਾਮਲੱਲਾ ਤੰਬੂ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਬੈਠਦਾ, ਮੈਂ ਕੰਡਿਆਂ ‘ਤੇ ਹੀ ਰਹਾਂਗਾ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਅਯੁੱਧਿਆ ‘ਚ ਰਾਮਲੱਲਾ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਮੰਦਰ ‘ਚ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੰਡਿਆਂ ਵਾਲੇ ਬਾਬੇ ਨੇ ਵੀ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਸਨ, ਪਰ ਆਪਣੀ ਸੁੱਖਣਾ ਨਹੀਂ ਛੱਡੀ। ਬਾਬਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਯੁੱਧਿਆ ਵਾਂਗ ਮਥੁਰਾ ਅਤੇ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮੰਦਰ ਬਣੇਗਾ, ਤਦ ਹੀ ਉਹ ਆਪਣੀ ਸੁੱਖਣਾ ਛੱਡਣਗੇ।

ਸਿਰ ‘ਤੇ 45 ਕਿਲੋ ਰੁਦਰਾਕਸ਼, ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਹਠ ਯੋਗ
ਸੰਤ ਗੀਤਾਨੰਦ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ‘ਤੇ 1.25 ਲੱਖ ਰੁਦਰਾਕਸ਼ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਵਜ਼ਨ 45 ਕਿਲੋ ਹੈ। ਬਾਬਾ ਪਿਛਲੇ 6 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਰੁਦਰਾਕਸ਼ ਨੂੰ ਪਹਿਨਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਬਾਬਾ 13 ਅਖਾੜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਅਵਾਹਨ ਅਖਾੜੇ ਦਾ ਸਕੱਤਰ ਹੈ। ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਹਠਯੋਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਬਾਬਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਕੋਈ ਔਲਾਦ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਉਹ ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ ‘ਤੇ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਢਾਈ ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਗਏ। 12-13 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਹਰਿਦੁਆਰ ਵਿੱਚ ਸੰਨਿਆਸ ਦੀ ਰਸਮ ਹੋਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸੰਨਿਆਸੀ ਬਣ ਗਿਆ।

ਪਿਆਹਾਰੀ ਬਾਬਾ ਚਾਹ ‘ਤੇ ਹੀ ਜਿਉਂਦਾ ਹੈ, 40 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਧਾਰਿਆ ਹੈ ਮੌਨ
ਪਿਆਹਾਰੀ ਬਾਬਾ ਨੇ ਅੰਨ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਿਰਫ ਚਾਹ ਪੀ ਕੇ ਹੀ ਜਿਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਵਜੋਂ ਚਾਹ ਹੀ ਵਰਤਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਿਆਹਾਰੀ ਬਾਬਾ ਨੇ ਪਿਛਲੇ 41 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਚੁੱਪ ਧਾਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਹ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਲਿਖ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬਾਬਾ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿਨੇਸ਼ ਸਵਰੂਪ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਹੈ। ਯੂਪੀ ਦੇ ਮਹੋਬਾ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਬਾਬਾ ਨੇ ਬਾਇਓਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਯੂਪੀਐਸਸੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਨੋਟਸ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗਰੀਬ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵਟਸਐਪ ਰਾਹੀਂ ਨੋਟਸ ਭੇਜ ਕੇ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਬਾ ਫੁੱਲ ਸਪੀਡ ‘ਤੇ ਬਾਈਕ ਚਲਾਉਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।

14 ਸਾਲ ਤੋਂ ਇਕ ਲੱਤ ‘ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ ਰਾਜੇਂਦਰ ਗਿਰੀ, 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ‘ਚ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ ਸੰਨਿਆਸ
ਯੋਗੀ ਰਾਜਿੰਦਰ ਗਿਰੀ ਬਾਬਾ 14 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਕ ਲੱਤ ‘ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਪੰਚਦਸ਼ ਨਾਮ ਦੇ ਜੂਨਾ ਅਖਾੜੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਲਗਾਤਾਰ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿਣ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਖੜੇਸ਼ਵਰੀ ਬਾਬਾ ਪੈ ਗਿਆ। ਰਾਜਿੰਦਰ ਗਿਰੀ ਦੀ ਉਮਰ 12 ਸਾਲ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਲਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 6 ਸਾਲ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਲੱਤ ‘ਤੇ ਖੜੇ ਹੋਣ ਲਈ ਹਠ ਯੋਗਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਜ਼ਿੰਦਾ ਹਨ ਉਹ ਇਕ ਲੱਤ ‘ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿਣਗੇ। ਬਾਬਾ ਝੂਲੇ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਇਕ ਲੱਤ ‘ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸੇ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਖਾਂਦਾ-ਪੀਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ…Mahakumbh 2025 : ਕਰੋੜਾਂ ਲੋਕ ਲਾਉਣਗੇ ਆਸਥਾ ਦੀ ਡੁਬਕੀ, ਜਾਣੋ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕੁੰਭ ਮੇਲੇ ‘ਚ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ…?


Your article helped me a lot, is there any more related content? Thanks!
Can you be more specific about the content of your article? After reading it, I still have some doubts. Hope you can help me.
I don’t think the title of your article matches the content lol. Just kidding, mainly because I had some doubts after reading the article.